موزه شهر رشت سابقاً خانه میرزا حسین خان کسمائی آزادیخواه، شاعر و روزنامه نگار معروف و از رجال دوره مشروطیت و نهضت جنگل بود که در سال 1349 توسط وزارت فرهنگ و هنر جهت تبدیل به موزه خریداری شد و امروزه بهعنوان یکی از جاهای دیدنی رشت شناخته میشود. بخشی از این بنا در دهه 50 با نظارت وزارت ارشاد اسلامی در مدت 6 ماه، تبدیل به موزه شد. موزه رشت از دو بخش مردمشناسی و باستانشناسی تشکیل شده است. بخش مردمشناسی از صحنههای بازسازی شده از زندگی مردم و تندیس بومی گیلان تشکیل شده است و بخش باستانشناسی موزه به اشیا و آثار باستانشناسی کشف شده در نقاط مختلف گیلان به ویژه تپههای مارلیک رودبار، تالش، دیلمان و … اختصاص دارد. یک گورستان باستانی و مجموعه سنگ قبرها نیز در این بخش قرار دارد.
جذابترین بخشهای موزه اشیا و اسکلتهای کشف شده از تپههای مارلیک رودبار، تالش و دیلمان است.
از دیگر بخشهای جذاب موزه، سنگ قبرهای دوران اسلامی، لوازم ساخت و تولید ابریشم، دخانیات، زینسازی، انواع چراغهای نفتی و روغنی، سکههای باستانی، آلات موسیقی گیلانی و محلی، کتیبهها و زیروآلات است.
